دانش ، میراث مشترک انسانها و شناخت ویژگی های طبیعت و ماوراء طبیعت است و فنآوری ؛ به فعلیت رساندن دانش .

و بی شک اطلاعات شریان حیات جامعه است و هرچه علم ، آگاهی ، دانش و اطلاعات ما در موضوعات کاری بیشتر باشد در تصمیم گیریها چه خرد و چه کلان موفق ترعمل خواهیم نمود .

در عصر اطلاعات ویژگی های خاصی به چشم می خورد از جمله اینکه فاصله ها ی مکانی و زمانی کوتاه می گردد و موجب تبدیل جهان به یک دهکده کوچک میگردد ویا اینکه در این عصر، متأسفانه اطلاعات به کالا بدل می گردد هرچند گران قیمت و همچنین در این دوران « سرعت » مفهوم تازه ای به خود میگیرد .

جهان ، عصر اطلاعات را پذیرفته است و آن را از ضروریات قرن حاضر می داند برای اثبات این ادعا این دلیل کافیست که بدانیم که 74 سال طول کشید تا تلفن ثابت در جهان 50 میلیون کاربر داشته باشد ، 74 سال طول کشید تا رادیو در جهان 50 میلیون کاربر داشته باشد ، 13 سال طول کشید تا تلویزیون در جهان 50 میلیون کاربر داشته باشد ، در حالیکه کمتر از 4 سال طول کشید تا اینترنت در جهان 50 میلیون کاربر داشته باشد و به سرعت جای خود را در میان جوامع مختلف بشری باز کرد و روز بروز این استقبال افزایش می یابد به گونه ای که تعداد کاربران اینترنت در سال 2003 میلادی 650 میلیون نفر محاسبه گردیده و این تعداد تا سال 2005 میلادی به یک میلیارد کاربر خواهد رسید که حدود 500 میلیون آن را آسیایی ها تشکیل خواهند داد.

فناوری اطلاعات یا همان مبحث It روز بروز توسعه می یابد و تمامی امورات زندگی را تحت تأثیر گسترش برق آسای خود قرار داده و خواهد داد . علاوه بر تأثیر عمیق بر امورات جاری زندگی و فردی ، موجب بروزانقلاب در سازمانها و شیوه های مدیریتی نیز گردیده و می گردد. به طوریکه سازمانها براساس شیوه کاری و مدیریت به سه دسته تقسیم شده اند .

سازمانهای سنتی که همواره تجربه می کنند و یاد نمی گیرند. این سازمانها به رده ها و سطوح مدیریت بیشتری نیاز دارند .

سازمانهای مدرن که تجربه می کنند و یاد می گیرند

سازمانهای هوشمند که تجربه نمی کنند و یاد میگیرند و سیستم کاری این سازمانها کاملا مبتنی بر اطلاعات و فنآوری آن بنا شده است و این همان It است ؛ سیستمی به شدت انسان گرا و فکر افزار بگونه ای که نرم افزار و سخت افزار را وسیله ای می داند برای اهداف خود . دراین سازمانها سطوح مدیریتی کاهش یافته و از ساختاری یکنواخت برخوردارند .این سازمانها از رایانه های قدرتمند ، نرم افزارهای مخصوص و بستر های شبکه چه محلی و چه جهانی بهره می برند .



It از اهمیت فوق العاده ای در جهان برخوردار است و نباید به دید یک موج زودگذر به آن نگاه شود . امروزه در کشورهای پیشرفته مانند امریکا سرانه سرمایه گذاری It برای هر فرد 1800یورو میباشد در حالیکه درایران این عدد چیزی در حدود 5/3 تا 5 یورو محاسبه گردیده است .

لازم به ذکر است که سیستم اطلاعاتی مجموعه ای از اجزای وابسته به هم می باشد که اطلاعات را جمع آوری ؛ پردازش ؛ ذخیره و توزیع می کند . تا از فرایند تصمیم گیری و کنترل سازمانی پشتیبانی کند و همچنین در تجزیه و تحلیل مسائل مشکلات به یاری مدیر می شتابد . پس در نهایت فن آوری اطلاعات ابزاری است که همانند بسیاری از دیگر ابزارها در دست مدیر می باشد تا اهداف سازمانی خود را با برنامه ریزی بهتر ؛ نظارت و کنترل بیشتر انجام دهد .

درعصر حاضر، کشورها به سمت اطلاعات محوری و کسب دانایی گام بر می دارند تا موجبات رونق اقتصادی کشور خود ؛ و در نهایت امنیتی پایدار برای خود فراهم سازند . اقتصادی که بر بنیان دانایی استوار نباشد در موج سوم دوام نخواهد داشت .امروزه ما شبکه ای جدید از دانایی ایجاد می کنیم مفاهیم را به شیوه های خیره کننده به هم ربط می دهیم سلسله مراتب های حیرت آوری از استدلال و استنتاج می سازیم . بر اساس فرضهای نو و زبانها و رمزهاو منطقهای تازه ؛ نظریه ها و فرضیه ها و تصویر های جدید ابداع می کنیم . کسب و کارها و حکومتها و افراد بیش از هر نسلی در تاریخ ؛ به گردآوری داده ها ی محض مشغولند .ما داده ها را به یکدیگر ربط می دهیم و انسجام می بخشیم وبه شکل اطلاعات در می آوریم و مقادیر فراوانی از اطلاعات را در چهارچوب مدلها و طرحهای بزرگتر و بزرگتر دانایی روی هم قرار می دهیم . موج سوم فقط ترویج کامپیوتر و صرفا تدابیر مالی نیست بلکه خیزش عظیم امروزی در بنیان دانایی جامعه است .

نظام دانایی بیش از نظامهای بانکی و سیاسی و یانظام انری ؛ بخش غالب محیطهای کاری سازمانها را تشکیل می دهد .داشتن داده ها و اطلاعات مناسب همراه با دانایی مناسب اصلی ترین سرمایه موج سومی ها محسوب میشود که در مقابل سرمایه ؛و نیروی کار موج دومی ها پیروز میشود . چرا که یک برنامه رایانه ای با انعطاف پذیری خاص خود و با انجام محاسبات خود جای دهها نیروی کار را در کارخانه ها و یا دیگر سازمانها خواهد گرفت .دانایی ارزشی است نامحسوس و ناملموس که شرکت های بزرگ دنیا مانند کداک ؛ زیمنس ؛ هیتاچی و ... آن را دارند و ارزش واقعی شان به ایده ها ؛ بصیرتها و اطلاعاتی است که در مغز کارکنان آن جای دارد و نیز متکی به بانکهای اطلاعاتی و حق امتیاز اختراعاتی است که این شرکتها در اختیار دارند ؛ نه به تعداد کامیونها و خطوط تولید و دیگر دارائیهای ظاهریشان . بنابراین سرمایه موج سوم بیش از پیش بر عوامل نامحسوس مبتنی شده است .

جهانی شدن اقتصاد به شدت اهمیت و ارزش اطلاعات را افزایش داده است . و کار تجارت را 24 ساعته نموده است اگرچه این امر تهدیدی برای شرکتهای بازرگانی محلی محسوب میشود .

در طبقه بندی های موجود کشورهای جهان را از دیدگاه توسعه فنآوری اطلاعات به پنچ گروه تقسیم بندی نموده اند :

1. گروه پشتازان فنآوری اطلاعات شامل کشورهای آمریکا ، سنگاپور و آلمان

2. گروه تندروندگان فنآوری اطلاعات شامل کشورهای ایتالیا ، مجارستان و کویت

3. گروه آیندگان فنآوری اطلاعات شامل کشورهای روسیه ، شیلی و آفریقای جنوبی

4. گروه آغازگران فنآوری اطلاعات شامل کشورهای چین ، مصر و فیلیپین

5. گروه بازماندگان فنآوری اطلاعات شامل کشورهای ایران ، کنیا ، ویتنام و عراق .





اینترنت برای آمریکا در سال 1998 حدود 300 میلیارد دلار در آمد داشته است . در حالی که اقتصاد جهانی سالانه به طور متوسط 8/3 درصد و در آمریکا 8/2 درصد رشد دارد ؛ اقتصاد اینترنت به تنهایی در کشور آمریکا به طور متوسط 5/174 درصد از سال 195 تا 1998 رشد داشته است که از سود تمامی کارخانجات و سایر تولیدات پیشی گرفته است .همچنین در این عصر مشاغل و خدمات بسیبار جدیدی ایجاد گردیده است که باعث رونق اقتصادی کشورهای صاحب فناوری اطلاعات و رایانه گردیده است هرچند رشد این صنعت موجب کاهش نیاز به نیروی انسانی در بسیاری از بخشهای تولیدی و خدماتی شده است بعنون مثال در اوایل دهه 90 بیش از 000/200 نفر در افریقای جنوبی و بیش از 000/200/1 در آمریکا فقط در بخش اینترنت فعالیت داشته اند

آری همانگونه که مشاهده می گردد کشور ما هنوز در ابتدای این راه طولانی قرار دارد و باید با سعی و تلاش وسیع ، برنامه ریزی صحیح و اختصاص بودجه کافی راه را برای سوار شدن بر موج سوم که همان موج اطلاعات است هموار کرد و اجتماع ، اقتصاد و سایر فعالیتهای خود را براساس دانایی محوری بنا نمود تا موجبات رونق اقتصادی ، توانایی حضور فعال در جهان فعلی ودر نهایت موجبات امنیت ملی کشور را فراهم نمود .



نویسنده :



مصطفی عابدی اردکانی