انواع مختلف برنامه ها براي كارهاي تايپي و ويرايشي متن وجود دارند كه هر يك
امكاناتي را ارائه مي دهند در ميان اين برنامه ها ميتوان ورد (word) را
كاملترين و متداولترين برنامه در ايران و حتي جهان نام برد. كه باز در اين
عرصه كامپيوتر نيز شركت ماكروسافت قدرت نمايي خاصي كرده و اين برنامه را كه
در تمام محيطهاي ويندوز به راحتي كار مي كند ارائه كرده است.

براي كساني كه تا حالا از هيچ واژه پردازي استفاده نكرده اند ورد مي تواند
بسيار جذاب و مفيد باشد حتي براي كساني كه از واژه پردازهاي مختلف استفاده
نموده اند باز ورد منحصر به فرد است.
ورد كه به همراه بسته نرم افزاري آفيس ارائه شده است تا حدي در ويرايش متن ما
را ياري مي كند كه اگر نوشتن يك صفحه متن در محيط مانند زرنگار 20 دقيقه طول
بكشد همين صفحه را ميتوان در ورد در عرض 10 دقيقه ويرايش كرد.

ورد داراي قابليتهاي بسياري است كه از آن نمونه مي توان به موارد زير اشاره
مختصري كرد:
- تمامي امور ويرايشي. ايجاد سيستمهاي اداري. بايگاني. دبيرخانه و پيگيري
- طراحي فرمهاي مختلف به شكل دلخواه
- غلطيابي املايي. دستوري و پيشنهاد مترادف كلمات انگليسي ( در صورت نصب به
صورت فارسي)
- درج تصوير در جاي دلخواه متن و حتي نوشتن بر روي آن
- ترسيم جدولها و اشکال مختلف به شكل دلخواه در هرصفحه يا در كليه صفحات
- ايجاد پاورقي. يادداشت انتهايي و حاشيه نويسي
- سفارشي كردن محيط كار
- اتصال به صفحات وب . تبديل فايلهاي ورد به صفحات وب و برعكس
- خلاصه نويسي
- ايجاد نمودارهاي گرافيكي . فرمولها و مرتب سازي
- ايجاد متن هاي ستوني جهت روزنامه. مقاله ها و مجلات
- ايجاد و ارسال پيغامهاي پستي و قابليتهاي بي نظير در اين امر
- درج شماره صفحه و نام نويسنده در هر صفحه
- ايجاد نامه. كتاب. پايان نامه. كاتالوگ و طرح تبليغاتي
- قابليت كار در شبكه و پشتيباني از تمامي چاپگرها

براي استفاده از ورد تنها آشنايي با محيط ويندوز كافي است تا شما مهارت فوق
العاده اي در اين برنامه داشته باشيد. البته ورد قابليتهاي پيشرفته زيادي
دارد كه شما هرچه بيشتر با اين برنامه كار كنيد متن و نوشته هاي شما زيباتر و
خوش قالبتر خواهند بود.

برنامه ورد از برنامه هايي است كه يادگيري آن بسيار مفيد مي تواند باشد شما
چه در اداره كار كنيد يا در خانه باشيد به هرحال با متون و نوشته ها سروكار
خواهيد داشت و حتما علاقه مند خواهيد بود كه اين نوشته آنگونه كه شما در
مغزتان تصور ميكنيد باشند شما با استفاده از اين برنامه و دستهاي قدرتمندتان
قادر به انتقال پيامهاي مغزي خود از طريق نوشته يا نامه هايتان خواهيد بود.



آغاز كار با ورد:
شما بعد از نصب كردن بسته نرم افزاري ورد يا نصب تنها برنامه ورد مي توانيد
با رفتن به قسمت start و بعد programs و انتخاب گزينه Microsoft word وارد
محيط ورد شويد البته قابل ذكر است كه ممكن است برنامه ورد بسته به نحوه نصب
آن در زيرشاخه ديگري قرار داشته باشد.
بعد از باز كردن ورد با پنجره مانند شكل 1-2 روبرو مي شويد و حال به طور كامل
به معرفي اين محيط مي پردازيم:



up


1- ميله عنوان (title bar): نام برنامه در حال اجرا و همچنين پرونده باز شده
را نمايش مي دهد.
2- منوها(menus): منوها كه در داخل آنها فرامين برنامه براي ويرايش متن وجود
دارد. توضيح كوتاهي در مورد هر منو در زير ذكر مي كنيم:
--------------
الف) File : منو فايل كه در آن فرامين مربوط به باز كردن. ذخيره. بستن. چاپ.
نمايش قبل از چاپ و غيره قرار دارد.
ب) Edit: منو ويرايش كه در آن فرامين براي كپي و الصاق كردن متن و غيره وجورد
دارد.
پ) View: منو نمايش كه در از آن براي نمايش قسمتهاي مختلف در برنامه استفاده
مي شود.
ت) Insert : فراميني پيشرفته اي براي اضافه كردن به متن موجود است.
ج) Format : شامل فراميني براي قالبندي متن است.
چ) Tools : شامل ابزارهاي اضافي و كمكي برنامه است.
ح) Table : شامل فراميني براي كشيدن و ايجاد تغييرات در جدولها است.
خ) Windows : براي رفتن به پنجره هاي مختلف در برنامه
د) Help : راهنماي برنامه است كه در صورت برخورد كردن با هرگونه مشكلي مي
توان از آن استفاده كرد كه براي استفاده از آن بايد به زبان انگليسي مسلط
باشيد.
----------------
3- جعبه ابزار (standard toolbar): شامل فرامين متداول مانند باز كردن.
ذخيره. چاپ و موارد ديگر مي باشد.
4- Formating: شامل تمامي فرامين براي قالبندي متن مي باشد.
5- محيط كار: محيطي كه در آن متن را وارده كرده و تغييرات لازم را بر روي آن
اعمال مي كنيم.
6- دستيار: يك دستيار براي كمك كردن به شما در مواردي كه به اشكالي برخورد مي
كنيد(البته به صورت انگليسي)
7- اين چهار دكمه حالتهاي متلف نمايش صفحه مي باشد كه هر نما مخصوص به انجام
عملي مي باشد.(در آينده به توضيح آن خواهيم پرداخت)
8- ابزار طراحي (drowing toolbar): نوار ابزار مخصوص ترسيمات در ورد
9- ميله وضعيت (status bar): ميله اي براي پيام رساني در برنامه مي باشد كه
وضعيت فعلي صفحه جاري. مكان نما. شماره صفحه. ذخيره سازي و ديگر موارد را به
اطلاع ما مي رساند. همچنين خطاها را به ما گوشزد ميكند.


حال با توجه به اينكه با محيط كار ورد آشنا شديد به چگونگي وارد كردن متن.
انتخاب و اجراي فرامين مي پردازيم:

وارد كردن متن:
به محض اجرا كردن برنامه ورد اين برنامه آماده براي وارد كردن متن است. محل
تايپ همان خط عمودي چشمك زن مي باشد كه به آن مكان نما يا نقطه درج نيز مي
گويند. بعد از تايپ اگر متوجه اشتباهي شديد از دكمه Backspace براي پاك كردن
حروف قبل از مكان نما استفاده كنيد. همچنين از كليد delete براي پاك كردن
حروف بعد از مكان نما استفاده كنيد. براي رفتن به سطر بعدي كافي است Enter را
بزنيد.
همچنين براي عوض كردن زبان به صورت فارسي يا انگليسي مي توانيد از دكمه موجود
در نوار formating استفده كنيد يا براي راحتي و سرعت در انجام اين عمل بهتر
است از اين دو دكمه استفاده شود (Alt+Shift دست چپ براي زبان انگليسي و
Alt+Shift سمت راست براي زبان فارسي)(منظور از علامت + يعني بايد اين دو دكمه
را هم زمان فشار دهيد)

انتخاب متن:
براي اينكه بعد از تايپ كردن متن به آن خصوصياتي را اضافه كنيد. آن را ويرايش
يا تصحيح نمايد بايد ابتدا آن را نتخاب كنيد. براي اين كار مي توانيد با
استفاده از ماوس در ابتداي محل مورد نظر كليك كرده و تا انتهاي آن كليد سمت
چپ ماوس را نگه داشته و بكشيد يا با استفاده از كليدهاي Shift در صفحه كليد
اين دكمه را ابتداي محل فشار داده و با استفاده از كليدهاي جهت نما يا با
دكمه هاي Page Up . Page Down . End . Home به انتهاي محل مورد نظر رفته و
سپس كليد Shift را ول كنيد. بعد از انتخاب متن آن به صورت رنگ آبي در خواهد
آمد.

اعمال فرامين:
براي اعمال فرامين دو راه وجود دارد يكي استفاده از ماوس است كه با رفتن بر
روي فرمان در منوها و كليك روي آن اتفاق مي افتد و ديگري استفاده از كليدهاي
ميانبر است كه تركيبي از كليدهاي Ctrl و ديگر كليدها مي باشد كه رفته رفته با
آنها آشنا خواهيد شد(البته توصيه من اين است كه ابتدا با ماوس كار كنيد و
رفته رفته با پيشرفت در برنامه خود را به كليدهاي ميانبر عادت دهيد)

ايجاد پاراگراف:
در ورد به سطرهاي از حروف كه به صورت گروهي هستند پاراگراف مي گويند.
پاراگراف معمولا با زدن كليد Enter خاتمه مي يابد.

جابجايي و كپي متن در فواصل كوتاه:
براي اينكار كافي است متن مورد نظر را انتخاب كرده و به محل مورد نظر درگ
كنيد (يعني بكشيد و رها كنيد). اگر در هنگام انجام اين عمل دكمه Ctrl را نگه
داريد يك كپي از متن ايجاد مي شود.

ويرايش متن و اعمال تغييرات

ايجاد پرونده جديد:
براي ايجاد پرونده جديد و صفحه خالي دو راه متداول وجود دارد. اولين راه كه
يك صفحه استاندارد و خالي ايجاد مي كند استفاده از گزينه New در ميله ابزار
استاندارد است كه با استفاده از آن بدون هيچ سوال ديگري يك صفحه خالي براي
شروع كار ايجاد مي شود. را دوم براي ايجاد صفحه استفاده از گزينه New در منو
File است به گونه اي كه بعد از انتخاب اين گزينه پنجره اي ظاهر مي شود و شما
مي توانيد با انتخاب يكي از حالات يا انتخاب قالبهايي كه قبلا توسط خود
ماكروسافت طراحي شده كار را آغاز كنيد. (با توجه به اينكه كار با اين پنجره
بسيار راحت و ساده است من نيازي در توضيح بيشتر نمي بينم و شما حتما از حس
كنجكاوي خود بيشتر استفاده كنيد)

ذخيره صفحه در پايان كار:
شما مي توانيد زماني كه كارتان به پايان رسيد يا در صورت نياز در اواسط كار
صفحه خود را براي دسترسيهاي بعدي ذخيره كنيد. براي اينكار مي توانيد از ميله
ابزار يا گزينه Save در File استفاده كنيد. سپس در قسمت File name اسم پرونده
خود را وارد كنيد و از قسمت save as type نوع فايلي را كه مي خواهيد ذخيره
كنيد انتخاب كنيد.
منظور از نوع فايل در قسمت Save as type اين است كه مثلا ما سند خود را در
ورد2000 ايجاد كرده ايم و مايليم براي استفاده بعدي آنرا در ورد97 باز كنيم
براي اينكار حتما بايد از قسمت نوع فايل Word 97 را براي ذخيره انتخاب كنيم
با اينكار ما قادر خواهيم بود فايل خود را در ورد97 باز كنيم. انتخابهاي
زيادي در اين ليست وجود دارد كه بنا به نيازي كه شما از برنامه داريد طراحي
شده اند و كار با هر يك از آنها خالي از لطف نيست پس حتما در زمان ذخيره به
نوع ذخيره كردن سند توجه كامل كنيد.
سپس شما مي توانيد از پنجره اين صفحه محل ذخيره شدن سند را انتخاب كنيد و حتي
اقدام به ايجاد پوشه خالي جديدي بكنيد براي اينكار كافي است بر روي Create
new folder در پنجره كليك كنيد. يكي ديگر از امكانات اين پنجره ذخيره سازي
گذاشتن رمز ورود براي سند خودتان است كه در هنگام مراجعات بعدي براي نشان
دادن سند از شما رمز عبور را درخواست خواهد كرد كه اين گزينه مي تواند براي
كارهاي محرمانه و شخصي بسيار مفيد باشد.
بار گذاشتن رمز عبور بر روي سند ابتدا در پنجره ذخيره سازي از منو Tools در
بالا سمت راست پنجره گزينه General Options را انتخاب كنيد و سپس در پنجره
ظاهر شده مي توانيد در دو حالت براي سند خود رمز عبور بگذاريد اولين حالت رمز
عبور براي باز كردن سند است كه براي اينكار كافي است در قسمت Password to
Open كلمه رمز را وارد كنيد و دوين حالت براي رمزگذاري در اين مورد كه شما
بدون رمز قادر به باز كردن سند باشيد ولي براي ويرايش آن احتياج به رمز عبور
داشته باشيد براي اينكار هم در قسمت Password to modify كلمه عبور را وارد
كنيد و بر روي Ok كليك كنيد.
سرانجام براي ذخيره نهايي سند بر روي Save در پنجره كليك كنيد.

استفاده از Save as :
گزينه Save as در منو فايل زماني به درد شما مي خورد كه شما قبلا سند خود را
ذخيره كرده ايد و حال با ايجاد تغييرات در آن يا بدون ايجاد تغييرات قصد
داريد در محلي ديگر با نامي ديگر دوباره سند خود را ذخيره كنيد كه با استفاده
از اين گزينه اينكار به راحتي انجام مي شود.

باز كردن سند ذخيره شده:
براي اين كار كافي است از منو File گزينه Open را انتخاب كنيد يا از ميله
ابزار استفاده كنيد در اين هنگام پنجره اي باز مي شود شما مي توانيد با
انتخاب محل سند و سپس انتخاب خود آن و كليك روي Open سند را باز كنيد. كار در
اين پنجره درست مانند پنجره ذخيره سازي است.

فرستادن سند با پست الكترونيك:
اگر شما از ايميلهايي به صورت POP3 يا از برنامه هاي Outlook Express و
برنامه هايي تحت حمايت ماكروسافت استفاده مي كنيد مي توانيد سند خود را به
صورت يك ايميل ارسال كنيد براي اينكار كافي است بر روي نشانه پاكت بر روي
ميله ابزار استاندارد كليك كنيد و كار با آن درست مانند كار با ديگر برنامه
هاي ارسال ايميل است.

در ادامه بحث اين درس به كار با ميله ابزار ويرايش يا Formating bar مي
پردازيم و نحوه كار با اين ميله را به طور كامل شرح خواهيم داد.
ميله Formating :
با توجه به شكل 1-3 در زير به توضيح جز به جز موارد در ميله ويرايش مي
پردازيم توجه داشته با شيد كه با توجه به شماره در شكل به توضيح آن شماره
پرداخته ايم.
قبل از شروع به نكته توجه داشته باشيد كه دكمه هايي كه به حالت فشرده است
يعني انتخاب شده اند و در حالت برجسته به معني غيرفعال هستند.



up


1-Style: در اين گزينه تعدادي انتخاب موجود است كه به صورت ليست نمايش داده
مي شود و در آنها چند حالت از پيش طراحي شده براي شما نمايش داده شده است با
انتخاب متن مورد نظر و انتخاب يكي از آنها از درون ليست متن مورد نظر به
حالتي كه شما انتخاب كرديد در مي آيد. اين گزينه كاربرد زيادي براي كارهاي
حرفه اي ندارد.
2-Font: در اين گزينه شما مي توانيد يكي از فونتهاي موجود در كامپيوترتان را
براي تايپ انتخاب كنيد دو روش وجود دارد يا قبل از تايپ آنرا انتخاب كرده
تايپ كنيد و يا بعد از تايپ كردن متن را انتخاب كرده و سپس فونت مورد نظر را
از ليست انتخاب كنيد.
3-Font size: اندازه فونت مي باشد كه كاربرد آن براي تغيير اندازه فونت است و
مانند گزينه قبل عمل مي كند.
4-Keyboard language : زبان مورد نظر شما براي تايپ مي باشد كه بسته به سيستم
عامل شما و نحوه تنظيم سيستم عامل زبانهاي متعددي را حمايت مي كند.
5-Bold: متن انتخاب شده را به حالت پررنگ در مي آورد.
6-Italic: متن انتخاب شده را به حالت ايتاليك يا مورب در مي آورد.
7-Underline: در زير متن انتخاب شده خطي قرار مي دهد كه از اين گزينه معمولا
جهت تاكيد بر مطلبي استفاده مي شود.
8-Align left: با انتخاب اين گزينه متن از چپ به راست مي شود و شما از چپ به
راست تايپ مي كنيد.
9-Center: با انتخاب اين گزينه متن در وسط سطر تايپ مي شود.
10-Align right: با انتخاب اين گزينه متن از راست به چپ مي شود.
11-Justify : با انتخاب اين گزينه فاصله بين كلمات به گونه اي انتخاب مي شود
كه تمامي سطور يك صفحه هم اندازه به نظر مي رسند و اختلاف طول در آنها ديده
نمي شود.
12-Bullets: با انتخاب اين گزينه در اول هر پاراگراف يك نقطه گذاشته مي شود.
يا به عبارت ديگر پاراگرافهاي ما به صورت سطربندي شده و مجزا نمايش داده مي
شوند.
13-Numbering: با انتخاب اين گزينه پاراگرافها به ترتيب شماره گذاري مي شوند.
يعني شما براي ايجاد يك ليست شماره گذاري شده بايد از اين گزينه استفاده كنيد
تا تمامي سطرهاي شما به ترتيب از بالا به پايين شماره گذاري شوند.
14-Left to right: صفحه به طور كلي از چپ به راست است (متداول در زبان
انگليسي)
15-Right to left: صفحه به طور كلي از راست به چپ است (متداول در زبان فارسي)
16-Decrease Indent: براي كاهش دادن فاصله سطرها از كنار صفحه مورد استفاده
قرار مي گيرد. (استفاده در سطرهاي معمولي) يا به عبارت ديگر حاشيه بندي
معمولي براي سطرها مي باشد.
17- Increase indent: براي افزودن فاصله سطر از كنار صفحه مورد استفاده قرا
مي گيرد.(معمولا در ابتداي پاراگراف براي ايجاد تمايز و نشان دادن ابتداي هر
پاراگراف استفاده مي شود.) يعني حاشيه بندي به صورت برجسته و فاصله دار نسبت
به سطر قبلي درخواهد آمد.
18-Highlight: با انتخاب اين گزينه و انتخاب رنگي از آن متني كه شما به حالت
انتخاب درآورده ايد رنگ زير آن به رنگ مورد نظر درمي آيد. يعني پس زيمنه فقط
متن انتخاب شده به اين رنگ درمي آيد نه تمام صفحه.
19-Font Color: براي انتخاب رنگ فونت كه در نوشتن از آن استفاده مي كنيد
استفاده مي شود.پس از انتخاب متن مورد نظر و انتخاب رنگ مورد علاقه براي آن
متن رنگ متن تغيير خواهد كرد.

در بخش قبل در نوار Formating ياد گرفتيم كه چگونه نوع فونت و سايز آن را
تغيير دهيم كه اين فرمانها تاحدودي ابتدايي به نظر مي رسد. در ورد براي اعمال
تغييرات بيشتر بر روي متن از فرمان Font استفاده مي شود. به اين ترتيب كه قبل
از آغاز كار تايپ يا بعد از آن در صورتي كه متن مورد نظر را انتخاب كرده
باشيم از دو طريق به پنجره فونت دسترسي پيدا مي كنيم. اولين روش استفاده از
منو Format و سپس انتخاب Font و دومين روش استفاده از كليك راست ماوس بدين
ترتيب كه بعد از كليك راست از بين فرمانها گزينه Font را انتخاب مي
كنيم.(بايد توجه كنيد كه حتما يا قبل از تايپ اقدام به اين كار كنيد يا بعد
از انتخاب متن مورد نظر)
پس از انتخاب اين فرمان پنجره اي مانند شكل 4-1 كه در زير نشان داده شده است
به نمايش درمي آيد كه اين همان پنجره فونت مي باشد كه داراي سه سربرگ Font و
Character spacing و Text Effects است كه ما حالا بر روي سربرگ Font هستيم.



up

در پايين اين پنجره سه دكمه وجود دارد كه عبارتند از : OK براي تاييد و اعمال
تغييرات .... Cancel براي انصراف از اعمال تغييرات .... Default براي
بازگرداندن تغييرات به حالت استاندارد.
در سربرگ Font پنج بخش مختلف داريم كه در شكل با شماره گذاري نشان داده شده
اند و ما حال به توضيح اين بخشها خواهيم پرداخت:
----------------------
1-Latin text Font: اين بخش همانطور كه از نامش پيدا است براي انتخاب فونت
مورد نظر براي تايپ با حروف انگليسي است. در اين بخش با استفاده از ليستي كه
به صورت ليست انتخابي است شما مي توانيد فونت مورد نظر خود را براي حروف
انگليسي انتخاب كنيد و سپس در قسمتFont Style اين بخش يكي از چهار حالت
Regular (حالت استاندارد), Italic (مورب), Bold (پررنگ), BoldItalic (پررنگ
مورب) را مي توانيد انتخاب كنيد. و سپس از قسمت Size اندازه فونت انگليسي را
برگزينيد.
2-Complex scripts: در اين بخش هم بسته به زبان دومي كه انتخاب كرده اين كه
معمولا ما ايرانيها فارسي را انتخاب مي كنيم شما مي توانيد درست مانند بخش
قبل عمل كنيد و كليه دستورات اين بخش مانند قسمت قبل است با اين تفاوت كه
حالا شما داريد براي زبان فارسي يا عربي اين تغييرات را اعمال مي كنيد و اثر
آنها فقط بر روي حروف عربي يا فارسي خواهد بود.
3-All text: همانطور كه از نام اين بخش معلوم است دستورات اين قسمت بر روي كل
متن اعمال مي شود كه عبارتند از Font Color تعيين رنگ قلم (فونت), Underline
Style انتخاب كردن متدي براي خطهايي كه زير كلمات كشيده مي شود(اين خطها همان
خطوطي هستند كه در درس قبل در نوار Formating مي توانستيد آنها را بر روي متن
بگذاريد) و Underline Color كه براي انتخاب رنگ زير خطها مي باشد.
4-Effects: اين بخش هم مخصوص افكتهاي بسيار ساده اي است كه بر روي تمامي متون
اعمال مي شوند. كه در زير به توضيح تعدادي از مهمترين آنها پرداخته ايم و
بقيه را براي خودتان باقي مي گذارم كه با تمرين به راحتي ياد خواهيد گرفت.
------------
Strikethrough : ايجاد يك خط بر روي متن
Double Strikethrough: ايجاد دو خط بر روي متن
Shadow:ايجاد سايه براي متن
Engrave: متن را به صورت برجسته نشان دادن
All caps: كليه متون را با حروف بزرگ نوشتن
------------
5-Preview: اين قسمت براي راحتي كار شماست و شما مي توانيد پيش نمايش
تغييراتي را كه بر روي متون ايجاد كرده ايد ببينيد شما در اين قسمت بدون
اينكه تغييري در متن ايجاد كنيد اول پيش نمايش را ديده و بعد اقدام به اعمال
تغييرا مي كنيد.(اين بخش در تمامي سربرگها موجود مي باشد)
---------------------
بعد از سربرگ Font نوبت به سربرگ ديگر اين پنجره به نام Character Spacing مي
رسد كه در شكل 4-2 در زير مي توانيد اين سربرگ را ببينيد:



up

در اين قسمت هم چهار بخش وجود دارد كه در زير توضيحي در مورد اين بخشها مي
توانيد ببنيد:
------------------
1-Scale: در اين بخش شما مي توانيد درصد درازي يا طويلي متن و كلمات را
انتخاب كنيد و پيش نمايش آنرا در Preview ببينيد.
2-Spacing:در اين بخش دو انتخاب وجود دارد يا شما مي توانيد در قسمت By عدد
مورد نظر را تايپ كنيد يا يكي از سه حالت موجود در ليست را انتخاب كنيد و
تغييري كه در بخش در متن مي دهد فاصله بين حروف را تغيير مي دهد و شما مي
توانيد با نوشتن عددي كه عنوان فاصله اين فاصله را تعيين كنيد.
3-Position:در اين بخش نيز مانند بخش قبل دو انتخاب وجود دارد كه تغييري كه
اين بخش در متن ايجاد مي كند اين است كه فاصله متن را از سطر تعيين مي كنيد و
شما مي توانيد يا با نوشتن عدد مقابل By يا انتخاب از ليست فاصله دلخواه خود
را از متن انتخاب كنيد.
4-Kerning for fonts: اين بخش براي تنظيم دقيق فاصله بين حروف به كار مي رود
بدين گونه كه اگر مثلا در هنگام تايپ اشتباها بين دو حرف فاصله اي بيش از حد
افتاد آنرا خودكار تنظيم مي كند ولي اين گزينه مخصوص حروف انگليسي است و در
تايپ فارسي زياد به درد نمي خورد. به همين دليل پيشنهاد من بر اين است كه از
انتخاب آن تا حد امكان خودداري كنيد.
-------------------------
سربرگ ديگري كه در اين پنجره باقي مي ماند سر برگ Text Effects است كه داراي
افكتهاي بسيار زيبا براي متون مي باشد و البته اين افكتها مانند افكتهاي قبلي
ساده نيستند بلكه به صورت رنگي و خاص مي باشند. من در زير ليستي از اين
افكتها و توضيح كوتاهي در مورد آنها آورده ام.
-----------
Blinking Background:ايجاد يك پس زمينه سايه رنگ براي متن و خاموش روشن كردن
آن
Las vegas Lights:ايجاد خطوطي رنگي دور متن و تغيير رنگ دادن منظم اين خطوط
Marching Black Ants:ايجاد خطوط سياهرنگي دور متن و حركت اين حروف در جهت
حركت عقربه هاي ساعت
Marching Red Ants:ايجاد خطور قرمز رنگ دور من و حركت اين خطوط در جهت حركت
عقربه هاي ساعت
Shimmer:ايجاد افكتي بدين صورت كه متن را به طور منظم به حالت ناخوانا و
خوانا درمي آورد.
Sparkle Text:ايجاد نقطه هاي زيباي رنگي روي متن و تغيير رنگ دادن اين نقطه
ها به طور منظم.


نشانه گذاري متن در مواقع بسياري براي كاربران ورد لازم و ضروري است از جمله
مواقعي كه مي توان با به كاربردن نشانه گذاري عمل تايپ را تسريع كرد: ليست
كردن اقلام انبار - ليست كردن رده بندي انواع كالا - ليست كردن اسامي تيم
طراحي و موارد بسياري كه مثلا شما هم با آنها برخورد كرده يا خواهيد كرد. در
ورد ما مي توانيم نشانه گذاري را به دو نوع خاص تقسيم كنيم كه عبارتند از
نشانه گذاري مرتب مانند نشانه گذاري با اعدادو نشانه گذاري نامرتب مانند
نشانه گذاري با يك نقطه توپر(البته توجه كنيد كه منظور ما از نشانه گذاري
همان ليست كردن مي باشد).

نشانه گذاري:
براي دسترسي به تنظيمات ليست كردن و نشانه گذاري در ورد شما مي توانيد از منو
Format گزينه Bullets and Numbering را انتخاب كنيد تا تصويري مانند شكل 1-6
در زير را ملاحظه كنيد تا كه داراي سه سربرگ با نامهاي Bulleted و Numbered و
Outline Numbered مي باشد.




سربرگ هاي موجود در اين پنجره مربوط به انواع نشانه گذاري است سربرگ اول به
نام Bulleted كه در تصوير بالا نيز نمايان است مربوط به نشانه گذاري نامرتب
است و سربرگ بعدي اين پنجره به نام Numbered همانطور كه از نامش پيدا است
مربوط به نشانه گذاري مرتب است و سربرگ آخر Outline Numbered مربوط به نشانه
گذاري پيچيده تري از نوع مرتب است. من در اين درس در مورد سربرگ هاي اول و
دوم به طور مفصل صحبت خواهم كرد ولي درباره سربرگ سوم كه كمي به اطلاعات
بيشتر نياز دارد بحث نخواهيم كرد.ولي شما مطمئن باشيد كه اگر دو مورد اول را
به طور كامل يادبگيريد مشكلي در انجام نشانه گذاري نخواهيد داشت زيرا اين
دومورد تاحد بسيار زيادي كارهاي مورد سوم را نيز انجام مي دهند ولي شما مطمئن
باشيد پس از كمي پيشرفت كار در مورد سربرگ سوم نيز صحبت خواهيم كرد.

نشانه گذاري نامرتب:
همانطور كه در شكل بالا نيز مشاهده مي كنيد در سربرگ اول اين پنجره كه مربوط
به نشانه گذاري نامرتب است چندين كادر پيش فرض وجود دارد و در همچنين پنج
دكمه را مي بينيدبا دكمه هاي OK و Cancel كه براي تائيد و لغو مي باشدآشنا
هستيد ولي در مورد دكمه هاي ديگر اين پنجره صحبت خواهيم كرد.
شما مي توانيد از ميان 8 كادر پيش فرضي كه در اين پنجره مي بينيد يكي را
انتخاب كنيد تا نشانه گذاري بر مبناي آن انجام گيرد. اگر يكي از اين موارد را
پسنديديد و انتخاب كرديد وقتي به صفحه اصلي برگشتيد و شروع به تايپ كردن
نموديد در روبروي هر پاراگراف يك علامت مخصوص كه انتخاب كرده ايد را خواهيد
ديد و با زدن كليد Enter و ايجاد پاراگراف جديد همراه با آن يك نشانه نيز به
ابتداي آن اضافه خواهد شد و وقتي نشانه گذاري شما تمام شد شما مي توانيد با
كليد Backspace نشانه گذاري را از بين ببريد و يا از نوار ابزار استاندارد
روي دكمه Bullets كليك كنيد تا نشانه گذاري تمام شود.
ولي اگر موارد پيش فرض به نظر شما خوشايند نيامدند و مي خواهيد به روش ديگري
نشانه گذاري كنيد يا تغييراتي در شنانه گذاري خود اعمال كنيد مي توانيد يكي
از كادرها را براي اعمال تغييرات و يا ذخيره كردن نشانه گذاري جديد انتخاب
كرده و روي دكمه Customize كليك كنيد. تا پنجره اي مانند شكل 2-6 در زير
نمايان شود.




up


در اين پنجره شما مي توانيد يكي از نشانه گذاري هاي موجود را انتخاب كنيد يا
اگر مي خواهيد كاراكتر خاص ديگري را به عنوان نشانه انتخاب كنيد روي دكمه
Bullet كليك كنيد تا پنجره كوچكي كه حاوي انواع مختلف كاراكترهاي خاص است باز
شود و شما مي توانيد كاراكتر دلخواه خود را انتخاب كنيد. اگر مي خواهيد فونت
و اندازه نشانه خود را تغيير دهيد بر روي دكمه Font كليك كنيدتا پنجره اي
براي اين كار باز شود كه قبلا در مورد اين پنجره صحبت كرده ايم.
يكي ديگر از تنظيمات موجود در اين صفحه تنظيم فاصله از خطوط ديگر است بدين
معني كه خطوط ديگر در اول سطر شروع مي شوند و خطوطي كه حاوي نشانه گذاري است
كمي جلوتر از آنها آغاز مي شوند كه شما مي توانيد با وارد كردن عدد دلخواه
خود در قسمت Bullet Position در كادر موجود برحسب سانتيمتر اين فاصله را
تنظيم كنيد. شايد شما مايل باشيد كه مقدار فاصله نوشته هاي شما كه در مقابل
نشانه موردنظرتان مي نويسيد را از نشانه تغيير دهيد براي اين كار مي توانيد
در قسمت Text position در كادر موجود اين فاصله را تعيين كنيد و پيش نمايشي
از تغييرات خود بر روي نشانه را در قسمت Preview ببينيد.
حال بازدن دكمه Ok تغييرات خود را تائيد كرده و شروع به تايپ كنيد.
يكي ديگر از مواردي كه شما مي توانيد در نشانه گذاري نامرتب انجام دهيد اين
است كه به جاي استفاده از كاراكترهاي خاص در نشانه گذاري از يك تصوير براي
اين كار استفاده كنيد. به منظور گذاشتن تصوير به جاي تصوير روي دكمه Picture
در پنجره Bullets and numbering كليك كنيدتا شما را به قسمت Clip art ورد
راهنمايي كند در اين قسمت نيز خود برنامه ورد چندين تصوير زيبا براي نشانه
گذاري به شما پيشنهاد مي كند مي توانيد يكي را انتخاب كرده و بر رو Ok كليك
كنيد. اگر خواستيد كه از عكسهاي موجود در روي هارد خود استفاده كنيد و آنها
را به عنوان نشانه گذاري استفاده كنيد مي توانيد روي دكمه Import Clips در
همان پنجره كليك كنيد و عكس مورد نظر خود را انتخاب كنيد.(بعدا در مورد Clip
art و خصوصيات اين پنجره بيشتر صحبت خواهيم كرد).
آخرين دكمه اي كه در صفحه Bullets and Numbering باقي مي ماند دكمه Reset در
گوشه چپ, پايين صفحه است وظيفه اين دكمه اين است كه وقتي شما يكي از كادرهاي
پيش فرض پنجره را انتخاب كرديد و آن را تغيير داديد يا يك نشانه گذاري خاص را
در آن ذخيره كرديد و حال مي خواهيد همه كادرهاي به حالت اوليه خود درآيند شما
مي توانيد روي دكمه Reset كليك كنيد تا همه تنظيمات به حالت اوليه برگردد.

نشانه گذاري مرتب:
نشانه گذاري مرتب در واقع نوعي از نشانه گذاري است كه پاراگرافهاي ما را به
ترتيب اعداد, يا حروف الفبا يا غيره نشانه گذاري مي كند و درواقع ليست مرتبي
از اقلام ما ايجاد مي كند. براي دسترسي به اين نوع نشانه گذاري مي توانيد رو
سربرگ Numbered در پنجره Bullets and Numbering كليك كنيد. تا به قمست نشانه
گذاري مرتب برويد.
در اين سربرگ هم درست مانند سربرگ پيشين ما داراي 8 پيش فرض نشانه گذاري مي
باشيم كه بعضي از آنها عبارتند از:
------------>
1- نشانه گذاري بر مبناي اعداد
2-نشانه گذاري بر مبناي اعداد يوناني
3-نشانه گذاري برمبناي حروف انگليسي
-----------
در اين سربرگ شما مي توانيد يكي از موارد را انتخاب كنيد. اگر مايل نيستيد از
موارد موجود استفاده كنيد مي توانيد بر روي دكمه Customize در اين پنجره كليك
كنيد تا شكل مانند شكل 3-6 در زير ببينيد:



اين پنجره كمي پيچيده تر از موارد مشابه در نشانه گذاري نامرتب است. براي درك
بهتر مفهوم اين پنجره من سعي مي كنم با يك مثال تمامي مراحل را به شما آموزش
بدهم.
مثلا ما مي خواهيم ليست تمامي محصولات خود را به صورتي از 1 تا انتها
بنويسيم. و مي خواهيم طوري برنامه ورد عمل كند كه در مقابل هر محصول ما عبارت
(Product X قرار دهد كه در اينجا پارامتر X به طور صعودي از 1 تا آخر مي باشد
يعني در مقابل محصول اول ما عبارت (Product 1 و در مقابل محصول دوم عبارت
(product 2 و همچنين به طوري كه در مقابل محصول X ما عبارت (product X ذكر
شده باشد. ما براي انجا اين كار مراحل زير را به ترتيب انجام مي دهيم:
----------->
1)اول وارد پنجره Customize Numbers List(همان پنجره كه حالا در مقابل شما
باز است) مي شويم. سپس در كادر بالاي اين پنجره يعني زير عبارت Number format
عبارت product را تايپ مي كنيم.
2)حال بايد كاري كنيم كه بعد از اين عبارت اعداد صعودي شروع شود.پس يك فاصله
در مقابل عبارت Product كه قبلا نوشته ايم زده و سپس از كادر پايين يعني كادر
Number style اعداد صعودي را انتخاب مي كنيم.(اگر توجه كنيد مي بينيد كه در
اين كادر يك ليست براي شما باز مي شود و شما مي توانيد اعداد صعودي, حروف
الفباي فارسي, اعداد يوناني, حروف الفباي انگليسي, اعداد به حروف انگليسي و
غيره را انتخاب كنيد كه مي اينجا اعداد انگليسي را انتخاب كرديم.)
3)حال در كادر مقابل يعني كادر Start at عددي را كه مي خواهيم شماره گذاري از
آن عدد شروع شود تايپ مي كنيم يعني عدد 1 چون مي خواهيم محصولات ما از 1 تا
آخر باشد.
4)حال بايد به كادر بالاي يعني كادر Number format برگرديم كه حالا در آنجا
ما عبارت Product 1 را مي بينيم. مي در مقابل عدد 1 يك پارانتز مي گذاريم تا
كادر به صورت (product 1 در آيد.
5)در اين قسمت ما قصد داريم فونت نشانه گذاري ما كمي با متن معمول فرق كند پس
رو دكمه font كليك كرده و فونت مورد نظر خود را انتخاب مي كنيم.
6)يكي ديگر از تغييرات ما اين است كه خطوط شماره گذاري شده ما با خطوط ديگر
فرق كند يعني به مقدار 1 سانتيمتر از خطوط ديگر جلوتر باشد. پس در كادر
Aligned at عدد 1 را تايپ مي كنيم.(همچنين شما مي تونيد كادر Indent at را
مانند مورد مشابه در نشانه گذار نامرتب تنظيم كنيد).
7)به پيش نمايش نشانه گذاري طراحي شده خود در قسمت Preview نگاه مي كنيم و
اگر مورد پسندمان بود روي Ok كليك كرده تا شماره گذاري آغاز شود.
-----------
به احتمال قوي شما با اين مثال با كاركرد اين پنجره به طور واضح آشنا شده
ايد.
آخرين موردي كه در سربرگ Numbered وجود دارد قسمت List Numbering است .كار
اين قسمت اين است كه مثلا ما يك شماره گذاري خاص را بر روي متن اعمال كرديم .
ودر وسط كار مايل بوديم نوع ديگري از شماره گذاري را اعمال كنيم با آمدن به
اين پنجره قسمت List Numbering فعال مي شودكه دو گزينه براي انتخاب دارد اولي
Restart Numbering براي اعمال شماره گذاري جديد و دومي Continue previous
list براي ادامه شماره گذاري بر همان مبناي قبلي.


تغييرات پاراگراف:
تغييرات روي پاراگراف را مي توان از نوار Formating انجام داد ولي به صورت
ساده براي دسترسي به تغييرات پيشرفته تري در پاراگراف بايد از منو Formating
گزينه Paragraph را انتخاب كنيم تا پنجره مربوط به اين فرمان در مقابل ما باز
شود.
در اين پنجره براي دسترسي به قسمتهاي مختلف دو سربرگ كلي وجود دارد در شكل
5-1 در زير شما سربرگ Indents and Spacing (تورفتگي ها و فاصله ها) را مي
بينيد كه به توضيح قسمتهاي مختلف اين پنجره مي پردازيم.





در زير اين پنجره سه دكمه براي انتخاب وجود دارد كه در آنها با زدن Ok
تغييرات انتخاب شده بر روي متن اصلي اعمال مي شود و با زدن دكمه Cancel از
ايجاد تغيير بر روي پاراگرافها خودداري مي شود. اما دكمه سوم به نام Tabs كه
در پايان اين فصل به طور مفصل در مورد اين دكمه و كاربردهاي آن صحبت خواهيم
كرد.
به طور كلي در اين سربرگ در پنجره Paragraph سه قسمت مهم به چشم مي خورد و
همچنين در بالاي اين سه قسمت سه دستور جزئي هم وجود دارد كه ابتدا به توضيح
اين سه دستور پرداخته و سپس سه قسمت ديگر را بررسي خواهيم كرد.

Direction(جهت متن): كه كار اين دستور براي تعيين جهت متن به دو صورت از راست
به چپ (براي فارسي) و از چپ به راست (براي انگليسي) مي باشد كه شما مي توانيد
به انتخاب Right-to-left جهت متن را از راست به چپ تعيين كنيد و با انتخاب
Left-to-right از چپ به راست.
Alignment(هم ترازي متن):كار اين دستور تعيين نحوه تراز شدن متن است كه به
چهار صورت متوانيد انتخاب كنيد Left براي تراز از چپ,Right براي تراز از
راست,Centered براي تراز از وسط و Justified براي تراز كل سطر يعني كلمات به
طريقي چيده شوند و فاصله آنها به صورتي انتخاب شود كه كل سطر را اشغال كند.
Outline level (تراز رئوس مطلب):همانطور كه از نام اين دستور پيدا است براي
تراز رئوس مطالب به كار مي رود كه شما مي توانيد Body text يا Level1-9 را
انتخاب كنيد كه هركدام به نوعي بر روي رئوس مطالب تاثير مي گذارند البته قابل
ذكر است كه اين گزينه در فارسي كاربرد زيادي نخواهد داشت.

حال به توضيح سه قسمت اصلي پنجره Paragraph مي پردازيم:
1-Indentation(تورفتگي): اين قسمت براي تعيين تورفتگي سطور از قسمت چپ و راست
صفحه به كار مي رود كه كاربرد مفيدي دارد انتخابهاي موجود در اين قسمت به
ترتيب زير است:

-------------
Before text: براي انتخاب فاصله سطور يك پاراگراف از طرفي كه متن آغاز مي شود
يعني آغاز صفحه كه مي توانيد در اين قسمت مقدار دلخواه خود را برحسب سانتيمتر
بيان كنيد.
After text:براي انتخاب فاصله سطور از پايان صفحه كه در اين قسمت نيز بر حسب
سانتيمتر مي توانيد اقدام به انتخاب كنيد.
Special:براي ايجاد يك ويژگي در سطر اول پاراگراف انتخاب مي شود تا به اين
ترتيب سطر اول و آغاز پاراگراف تعيين شود. در اينجا دو انتخاب وجود دارد
Frist line براي ايجاد يك تورفتگي ويژه در سطر آغازي و Handing براي تورفته
كردن تمام سطور بجز سطر آغازي در اين بخش شما مي توانيد با وارد كردن عدد
دلخواه در قسمت By مقدار تورفتگي سطر اول يا بقيه سطور را تعيين كنيد.
-------------
2-Spacing(فاصله ها): اين بخش براي تعيين فاصله پاراگراف از پاراگراف قبلي و
بعدي و همچنين تعيين فاصله سطرها از هم به كار برده مي شود. انتخابات شما در
اين قسمت به شرح زير است:
-------------
Before: براي تعيين فاصله پاراگراف از پاراگراف قبلي به كار مي رود.
After: براي تعيين فاصله پاراگراف از پاراگراف بعدي به كار مي رود.
Line spacing: براي تعيين فاصله سطرها از هم كاربرد دارد كه از بخش اول مي
توانيد يكي از گزينه ها را را انتخاب كنيد يا در كادر At مقدار فاصله دلخواه
خود را برحسب سانتيمتر وارد كنيد.
-------------
3-Preview:اين بخش در پنجره font نيز وجود داشت در اينجا هم همان كاربرد را
دارد يعني براي پيش نمايش تغييرات پاراگراف قبل از اعمال بر روي متن به كار
مي رود. شما در اين قسمت مي توانيد تغييراتي را كه انتخاب كرده ايد مشاهده
كنيد.

سربرگ ديگر موجود در پنجره Paragraph سربرگ line and page breaks (شكستهاي
صفحه و خط) مي باشد كه براي كنترل كردن پاراگرافهاي موجود در پايان يك صفحه
به كار مي رود. گزينه هاي موجود در اين سربرگ به شرح زير است:
------------
Widow/Orphan control:اين گزينه كه به صورت پيش فرض انتخاب شده است براي
ايجاد يك كنترل بر روي پاراگرفهاي منفرد است كه كاربرد چنداني ندارد.
Keep with next:با انتخاب اين گزينه تمامي سطرهاي يك پاراگراف در يك صفحه
خواهد بود يعني چند سطر يك پاراگراف در يك صفحه و بقيه در صفحه بعد نخواهد
بود و تمامي سطرها در يك صفحه جايگزين مي شوند.
Keep lines together: اين گزينه هم سطرهاي يك پاراگراف را در كنار هم نگه
خواهد داشت و در ايجاد شكست به وسيله صفحه يا هر چيز ديگر در آنها جلوگيري
خواهد كرد.
Page break before:براي نگه داشتن تمام پاراگراف قبل از شكست صفحه است.
Suppress line numbers: براي متوقف كردن شماره گذاري در اول سطرها در يك
پاراگراف به كار مي رود.
Dont hyphenate:اين گزينه براي جلوگيري از ايجاد خط در بين بعضي كلمات به كار
مي رود در زبان فارسي كاربرد ندارد.
------------

همانطور كه قبلا ذكر شد در پنجره Paragraph يك دكمه به نام Tabs وجود دارد كه
براي ايجاد كنترل بر روي كليد Tab در صفحه كليد به كار مي رود كه به نظر من
جاي اين فرمان در اين پنجره كمي جاي سوال دارد ولي به هر ترتيب به شرح اين
قسمت كه مي تواند كاربرد بسيار زيادي داشته باشد بعد از انتخاب اين دكمه در
پنجره Paragraph يك پنجره ديگر مانند شكل 5-2 در زير باز مي شود:


همانطور كه گفتم در اين پنجره مي توانيد كنترل بيشتري در نحوه عملكرد كليد
Tab در صفحه كليد داشته باشيد. همانطور كه مي دانيد با زدن كليد Tab به طور
معمول فاصله سفيدي به اندازه 1.27 سانتيمتر در روي سطر ايجاد مي شود كه از
اين فاصله مي توانيد براي بخشهاي مختلف استفاده كنيد در اين پنجره شما مي
توانيد مقدار اين فاصله را بيشتر كرده و همچنين كاري كنيد كه به جاي ايجاد
فاصله خالي با زدن كليد Tab نقطه چين يا خط چين به همان فاصله ايجاد
شود.قسمتهاي مختلف اين پنجره در زير شرح داده مي شود:
Default tab stops: از اين قسمت شما مي توانيد فاصله مورد نظر خود را در كليد
Tab ايجاد كنيد يعني فاصله 1.27 كه با زدن كليد Tab ايجاد مي شود مي شود كم
يا زياد كرد.
Alignment: براي تعيين تراز در زدن كليد Tab به كار مي رود كه همانند تراز در
پاراگراف مي باشد.
Leader: در اين قسمت شما مي توانيد انتخاب كنيد كه در هنگام زدن كليد Tab
فاصله خالي يعني None يا خط چين يا نقطه چين يا خط ايجاد شود يعني مي توانيد
شكل را انتخاب كنيد.

ستون Tab stop postion: اگر از كليد Tab به مراتب استفاده مي كنيد و در هر
دفعه به اين قسمت آمده و مقدار دلخواه خود را وارد مي كنيد مي توانيد از اين
ستون استفاده كنيد يعني چند مقدار دلخواه را براي كليد Tab انتخاب كنيد تا به
ترتيب اين مقادير با زدن كليد Tab ايجاد شوند يعني اگر دو مقدار 5 و 10 را
انتخاب كرده و در ستون وارد كرده باشيد به زدن كليد Tab به ترتيب بار اول 5
سانتيمتر و بار دوم 10 سانتيمتر و بار سوم مقدار وارد شده در بخش Default tab
stops و سپس بار چهارم باز 5 سانتيمتر و به همين ترتيب ادامه پيدا مي كند. سه
دكمه موجود در زير اين پنجره به ترتيب Set براي وارد كردن عدد كادر شما در
ستون, Clear براي پاك كردن عدد انتخابي شما از ستون و Clear all براي پاك
كردن تمام اعداد ستون به كار مي رود.


در اينجا قابل ذكر است كه شما براي دسترسي به پنجره Tabs مي توانيد از منو
Format به صورت مستقيم گزينه Tabs را نتخاب كنيد تا وارد اين پنجره شويد.